मकवानपुर । नेपाली कांग्रेसको भ्रातृ संगठन नेपाल तरुण दल आज आफ्नो ७३औं स्थापना दिवस देशभर मनाइरहेको छ । श्रद्धेय नेता तथा महामानव वि.पी. कोइराला ज्यु द्वारा २०१० साल कार्तिक १० गते स्थापित यो संगठनले विगत सात दशकदेखि नेपाली राजनीतिमा युवाशक्तिको सशक्त परिचालन गर्दै आएको छ ।
यस वर्ष पनि तरुण दलले काठमाडौंको सानेपास्थित नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालयमा विशेष समारोहका साथ आफ्नो ऐतिहासिक स्थापना दिवस मनाउँदै छ ।
नेपाली कांग्रेसको विचार, आदर्श र तरुण दलको भूमिका
नेपालको सबैभन्दा ठूलो सामाजिक–लोकतान्त्रिक दल नेपाली कांग्रेसका तीन प्रमुख सिद्धान्त — राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र समाजवाद — लाई व्यवहारमा उतार्ने अभियानमा नेपाल तरुण दल निरन्तर अग्रसर छ ।
वि.पी. कोइरालाले युवालाई राष्ट्र निर्माण र समाजवाद उन्मुख राजनीति सुदृढ पार्ने उद्देश्यले यो संगठनको स्थापना गरेका थिए । २००७ सालको प्रजातान्त्रिक क्रान्तिपछि उत्पन्न प्रतिगामी चुनौतीका बीच, प्रजातन्त्रको रक्षाका लागि लड्न सक्ने युवा शक्ति आवश्यक भएको अवस्थामै तरुण दलको जन्म भएको थियो ।
सन्त नेता कृष्णप्रसाद भट्टराई ज्युले तरुण दललाई “भ्रातृ संस्था नभई साथी संस्था” का रूपमा व्याख्या गरेका थिए ।
संस्थापक नेतृत्व र ऐतिहासिक योगदान
नेपाल तरुण दलका संस्थापक अध्यक्ष स्व. सिंहध्वज खड्का ज्यु थिए । उहाँको नेतृत्वमा संगठनले लोकतान्त्रिक मूल्य र राजनीतिक चेतनाको प्रचारप्रसार गर्दै युवा शक्तिलाई सशक्त रूपले संगठित गरेको थियो ।
पुनर्स्थापनाको चरणमा बालकृष्ण खाण ज्युको नेतृत्वमा संगठनले नयाँ उचाइ प्राप्त गर्यो । उहाँले संगठनलाई वैचारिक रूपमा सबल बनाउँदै युवाहरूलाई राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र समाजवादका आदर्शमा प्रेरित गर्नुभयो ।
पछिल्ला वर्षहरूमा महेन्द्र यादव, उदय शमशेर राणा, जितजंग बस्नेत, महादेव गुरुङ र विनोद कायस्थ लगायत नेताहरूले पनि आफ्नो कार्यकालमा संगठनलाई सुदृढ बनाउँदै देश र समाजमा आईपर्ने हरेक संकटका समयमा जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गरेका छन् ।
हाल विद्वान गुरुङ ज्युको नेतृत्वमा रहेको नेपाल तरुण दल पाँचौं महाधिवेशनको तयारीमा जुटिरहेको छ ।
नयाँ पुस्ता र बदलिँदो राजनीतिक धार
विश्व राजनीतिमा “जेन–जेड प्रदर्शन” नयाँ राजनीतिक चेतनाको रूपमा उदाउँदै गर्दा नेपालमा पनि युवापुस्ताको आवाज सशक्त बन्दै गएको छ। तर वैचारिक स्पष्टता र नेतृत्वको प्रतिस्पर्धा जस्ता चुनौतीहरू पनि देखिएका छन् ।
यस्तो अवस्थामा राष्ट्रियता, सामाजिक एकता र बन्धुत्वलाई सुदृढ बनाउँदै सकारात्मक ऊर्जालाई सही दिशामा परिचालन गर्ने जिम्मेवारी तरुण दलकै काँधमा आएको छ ।
राष्ट्र निर्माण, राष्ट्रियता र लोकतन्त्रमा तरुण दलको भूमिका
१️⃣ राष्ट्र निर्माणमा योगदान — युवापुस्तालाई एकताबद्ध गर्दै विकास र समृद्धिको अभियानमा सहभागी गराउनु तरुण दलको मूल दायित्व हो। शिक्षित, कुशल र उत्तरदायी पुस्ता तयार गर्न संगठनले नेतृत्व दिनुपर्छ ।
२️⃣ राष्ट्रियताको संरक्षण — देशको सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता र स्वाभिमानको रक्षामा तरुण दल सधैं अग्रपंक्तिमा रहँदै आएको छ ।
३️⃣ लोकतन्त्रको सुदृढीकरण — विधिको शासन, मानव अधिकार र प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षामा युवाको निर्णायक भूमिका रहन्छ । भ्रष्टाचार र कुशासनविरुद्ध शान्तिपूर्ण तरिकाले संघर्ष गर्नु लोकतान्त्रिक उत्तरदायित्व हो ।
४️⃣ आन्तरिक एकता र सचेतना — गुटगत राजनीतिभन्दा माथि उठेर पार्टीभित्र सकारात्मक ऊर्जा र सेवामुखी संस्कृति विकास गर्नुपर्छ ।
५️⃣ संस्कारसहितको संस्थागत राजनीति — नयाँ पुस्तालाई सचेत, जिम्मेवार र दूरदर्शी राजनीतिमा सहभागी गराउँदै, देश र लोकतन्त्रको हितमा उनीहरूको ऊर्जालाई उपयोग गर्नुपर्ने आजको आवश्यकता हो ।
राजेश भेटवालको सन्देश
नेपाल तरुण दल मकवानपुरका नेता तथा केन्द्रीय समिति सदस्य राजेश भेटवालका अनुसार,
“देश अहिले चुनौतीपूर्ण मोडमा छ। आरोप–प्रत्यारोप र फुटको राजनीति त्याग्दै, साझा इतिहास र सहअस्तित्वलाई आत्मसात् गर्दै एकजुट भएर राष्ट्र निर्माणमा जुट्नु सबैको जिम्मेवारी हो ।”
अन्त्यमा
देश अहिले चुनौतीपूर्ण मोडमा छ । आरोप–प्रत्यारोप र फुटको राजनीति त्याग्दै साझा इतिहास र सहअस्तित्वलाई आत्मसात् गर्दै, एकजुट भएर राष्ट्र निर्माणमा जुट्नु सबैको जिम्मेवारी हो ।
जय तरुण, जय नेपाल!
✍️ राजेश भेटवाल
नेपाल तरुण दल मकवानपुर
केन्द्रीय समिति सदस्य
